براستى عوامل موفقيت در يک مبارزه رزمى چيست؟ آيا کسى که ضربات پاى پرقدرت و سريعى داشته باشد؟ يا کسى که
بتواند به حريفش ضربات سنگين دست بزند؟ يا فردى که قادر باشد فنون قفلى و پرتابى
را به خوبى اجرا نمايد؟
اصولاً در پيروزى يک نبرد رزمى عوامل بسيارى دخالت دارند، اما چند عامل هستند که از عوامل ديگر بسيار مهمترند که در پى مى آيد:
?-ريلکس بدن: «ريلکس» واژه اى است انگليسى و بمعناى شُل کردن بدن. رزمى کارى که بتواند به طرز صحيحى بدنش را ريلکس و شُل کند به راحتى قادر است پارازيتها و افکار منفى ذهن خود را کنترل نمايد و فکرش را آرام سازد. به عبارتى «وقتى که بدن آرام شود، ذهن نيز آرام مى شود».زمانى که ذهن آرام شد، فرد مى تواند از تمام تکنيکها و فنون رزمى خود، در مبارزه حداکثر استفاده را ببرد. بعلاوه وقتى که بدن ريلکس و آرام باشد، انرژى جسمى و روحى اضافى به هدر نرفته و رزمى کار بنيه و قدرت بيشترى براى مبارزه و اجراى فنون خواهد داشت. يک رزمى کار مى تواند تکنيک شل کردن بدن را به 2 طريق انجام دهد:
الف-ريلکس ثابت: اين شيوه به صورت نشسته و يا اغلب، دراز کش انجام مى شود و شخص بوسيله القاء حس سنگينى به خود، نقاط بدنش را شل کرده و به آرامش مى رسد.
ب-ريلکس متحرک: پس از اينکه تکنيک ثابت آموخته شد، شخص مى تواند ريلکس متحرک که بسيار موثرتر است را تمرين کند. ريلکس متحرک شامل حرکات نرم«تايچى»و «چى کونگ» است. اين حرکات بعلت آنکه نرم، آهسته، روان و با هماهنگى تنفس انجام مى شوند، عضلات رزمى کار را در حرکت، ريلکس کرده به وى آرامش روحى فوق العاده اى مى بخشد. و بخاطر آنکه از طريق اين حرکات، کارآيى هنرجوى رزمى بسيار بالا مى رود، امروزه اکثر رشته هاى رزمى در جهان حرکات نرم
«تايچى» و «چى کونگ» را بعنوان مکمل سبک رزمى خود تمرين مى کنند.
?-تقويت فنون دفاعى: متاسفانه اکثر سبکهاى رزمى، بر روى تکنيکهاى تهاجمى تاکيد بسيار مى ورزندو به تکنيکهاى دفاعى، توجه لازم را ندارند. فنون دفاعى بعلت آنکه شما را در برابر ضربات حريف که گاه ممکن است منجر به نقص عضو و حتى مرگ شود، محافظت مى کند در مبارزه بسيار مهمتر هستند تا فنون تهاجمي. شما مى توانيد تحت نظر يک استاد در عرض حداقل 6 ماه مبارزى تهاجمى شويد، ولى اگر بخواهيد بصورت مبارزى تدافعى که بتواند ضربات سريع و غافلگيرانه حريف را مهار کند در آئيد، احتياج به سالها تمرين زير نظر يک استاد با تجربه داريد. عدم دفاع سريع و اصولى ضربات، در مبارزات قهرمانان مشهور سبکهاى کلاسيک نيز مشاهده مى شود. سبک «وينگ چون» کونگ فو يکى از سبکهاى دفاعى معروف در دنياست که تکنيکهاى دفاعى موثرى دارد. وقتى که شما در اثر تمرين، مهارتهاى دفاعى نان را افزايش دهيد، فنون تهاجمى تان خود به خود پيشرفت مى کند. ولى اگر بخواهيد بيشتر بر روى تکنيکهاى حمله اى تاکيد ورزيد، فنون دفاعى تان بطور اصولى تقويت نمى شود.
?-محکم کردن بدن: حساسيت زدايى جسمى نسبت به ضربه يکى از اصول بسيار مهم در هنرهاى رزمى است. شما هر چقدر که در فنون دفاعى، سريع و هوشيار باشيد، باز هم امکان دارد در مبارزه يکى دو ضربه به شما اصابت کند که البته امرى است طبيعي. يا زمانى که بخواهيد تکنيک هاى حريف را دفاع نماييد بايد از دستهاى محکمى برخوردار باشيد. از اين رو، بدنسازى جسمى يک رزمى کار در مقابل ضربه به 3 بخش تقسيم مى شود:
الف-حساسيت زدايى عضله اى: در اين وضعيت، حساسيت عضله ها نسبت به ضربه به تدريج از بين مى روند.
ب-محکم کردن استخوانهاى دست و پا: طى تمرينات رزمى و مخصوصاً مبارزه، استخوانهاى هنر جويان چه در دفاع و چه در حمله بدفعات به هم اصابت مى کنند و اگر يک رزمى کار ماهر در فنون رزمى استخوانهاى دست و پايش محکم نباشد، ممکن است در اثر درد شديدى که در استخوان ساعدش به علت دفاع ضربه حريف بوجود مى آيد، قادر به ادامه مبارزه نباشد. پس لازم است که استخوانهاى ضرورى، مخصوصاً استخوان ساعد دست و ساق پا محکم شده و حساسيت آنها نسبت به ضربه بتدريج از بين بروند.
ج-حساسيت زدايى صورت: از بين بردن حساسيت صورت نسبت به ضربه، اهميت زيادى دارد. چون ضربه به صورت باعث گيجى مى شود و زمانى که رزمى کارى گيج و مغشوش شود، بهترين موقع است که وى را تحت حملات متوالى قرار داد. فردى که در اثر اصابت ضربه به صورتش، گيج شود ديگر هيچ عکس العملى نمى تواند از خود بروز دهد. از اينرو، حساسيت بعضى از نقاط صورت را بايد از بين برد. حساسيت زدايى صورت بايد بسيار با احتياط و بتدريج صورت گيرد و مواظب بود که به نقاط حساس مثل: بينى يا چشمها آسيبى وارد نشود. هر 3 نوع بدن سازى که در بالا تشريح شد، بايد حتماً تحت نظر مربى مجرب و بتدريج انجام گيرند. البته نقاط حياتى بدن نظير: بيضه، چشم، حفره گردن و غيره را بهيچ وجه نمى توان در برابر ضربه مقاوم نمود و تنها راه محافظت از آنها، تقويت فنون دفاعى است.
?-توانايى مبارزه در فاصله نزديک: مبارزه در اغلب رشته هاى رزمى در فاصله دور انجام مى شود و بر اين اساس، اکثر رزمى کاران تنها قادرند از فاصله دور مبارزه کنند و اگر فاصله بسته شود، در فاصله نزديک نمى توانند به نحو موثرى به مبارزه شان ادامه دهند. توانايى مبارزه از فاصله نزديک، براى يک رزمى کار بزرگترين امتياز محسوب مى شود. اگر دقت کرده باشيد دو نفر شخص عادى که واقعاً با هم درگير مى شوند، در يک لحظه بطور غريزى و ناخودآگاه فاصله بين خود را کم مى کنند و بيشتر از ضربات دست استفاده مى نمايند. و اين امر، در تمام مبارزات حقيقى و آزاد رزمى، طبيعى است. و به همين علت است که اکثر قهرمانان رزمىکارى که در مسابقات از فاصله دور و به صورت کلاسيک و قراردادى مبارزه کرده و پيروز مى شوند، در مبارزات غيرقراردادى و آزاد و همچنين درگيريهاى خيابانى، بندرت مى توانند حريف خود را مغلوب سازند.
تعداد معدودى از سبکهاى رزمى هستند که مبارزه شان از فاصله نزديک و بيشتر با استفاده از دفاعها و ضربات دست (که پيروزى نهايى در يک نبرد حقيقى را تعيين مى کند) مى باشد. يکى از اين رشته ها، سبک «وينگ چون» کونگ فو است که مبارزات اين سبک، اصلى ترين و حقيقى ترين مبارزات رزمى در جهان مى باشد، چون در شرايط کاملاً واقعى انجام مىگيرند. براى نمونه، مبارزات يکى از قهرمانان معروف اين رشته را بررسى مىکنيم: «امين بوز ته په» استاد ارشد سبک وينگ چون و يکى از قهرمانان فعلى در مبارزات آزاد جهانى است. «اِمين» در بيش از 400 مبارزه کاملاً آزاد و خشن (بدون داشتن دستکش، محافظ سر و ديگر تجهيزات ايمنى) شرکت نموده و کليه حريفان خود را معمولاً کمتر از يک دقيقه مغلوب کرده و تا به حال شکست نداشته است. در بين حريفانى که اين استاد وينگ چون شکست داده، نام چند تن از رزمى کاران و اساتيد مشهور رشته هاى مختلف رزمى نيز به چشم مى خورد.
راز اصلى موفقيت امين، سرعت زياد و هوشيارى ذهنى خارق العاده در بکارگيرى تکنيکهاى دفاعى و تهاجمى دست به صورت هماهنگ است. به نحوى که وى در نبردهايش با تهور زيادى فاصله خود را با حريف مى بندد و با هوشيارى کامل و اغلب با استفاده از ضربات مشت مستقيم و بر هم زدن تعادل حريف، مبارزه را به نفع خود به پايان مى برد. (فنونى که ذکر شد، از تکنيکهاى رايج در سبک وينگ چون است) اگر مى خواهيد قادر شويد در فاصله نزديک مبارزه کنيد، ابتدا بايد زير نظر استادى مجرب، ضربات و دفاعهاى دست خود را مهارت بخشيد و سپس فنون قفلى و درويى (به زمين انداختن حريف) را بياموزيد. ضمناً از تجهيزات ايمنى نيز حتماً استفاده کنيد.
?-تنفس صحيح و تقويت ششها: مَثَلى است چينى که مى گويد: «اگر ضربه يک رزمىکار فاقد کنترل تنفس باشد، ضربه اش قدرت لازم را نخواهد داشت». رزمى کارى که به تکنيکهاى تنفسى آشنا نباشد و آنها را انجام ندهد، نبايد خود را يک رزمى کار واقعى بداند. اگر نگاهى به تمرينات سبکهاى رزمى بيندازيم، در تمام آنها تکنيک هاى کنترل تنفس وجود داشته و اهميت زيادى دارد. براستى چرا تنفس صحيح براى يک رزمى کار بسيار مهم است؟
اجازه دهيد با مثالى ساده، مطلب را روشن تر سازيم: اگر شما از چيزى بترسيد و يا نسبت به موضوعى خشمگين شويد، اولين ريتم بدنى تان که از تعادل خارج مى شود، تنفس شماست که سريع و تند مى گردد. حال اگر در اين وضعيت بتوانيد نفسهاى عميق و شکمى انجام دهيد يا به عبارتى تنفسهايتان را کنترل کنيد، بسرعت آرام شده و انرژى جسمى و روحيتان تحليل نمى رود.
پس اگر مايليد طى تمرينات و مبارزه زود خسته نشده و بنيه، قدرت و استقامت زيادى داشته باشيد، تمرينات تنفسى را پيوسته انجام دهيد. از طريق تمرينات صحيح کنترل تنفس، ابتدا ششها قوى مىشوند و حين تمرينات طاقت فرساى رزمى که انرژى بدن رو به اتمام است، اين ششهاى قوى هستند که تنفس را خود به خود کنترل کرده و اجازه نمى دهند، رزمى کار خسته و از ادامه فعاليت متوقف شود، بلکه با تنفسهاى عميق و کسب اکسيژن بيشتر، به وى انرژى مى بخشند. اينکه مى بينيد بعضى از هنرجويان رزمى، در نبرد زود خسته شده يا اصطلاحاً «مى بُرَند» به خاطر عدم آشنائى شان به تنفس عميق و اصولى است. نکته ديگر اينکه: يک رزمى کار اساساً بايد در حين تنفس که بدن ضعيف شده و مى خواهد انرژى بگيرد، تکنيکهاى دفاعى و موقع تخليه هوا که بدن قدرت گرفته و ميخواهد انرژى را انتقال دهد ضربه بزند.
?-خود را به يک سبک رزمى محدود نکنيد: نبايد خود را تنها به فراگيرى يک رشته رزمى خاص محدود کنيد. چون هر سبک رزمى، مزايا و معايبى دارد و نمى توان گفت کدام رشته رزمى بهترين سبک است. بعضى ها آنقدر به رشته رزمى شان علاقه و حساسيت دارند که اگر عيبى واقعى از آن گفته شود، نمى خواهند آنرا بپذيرند. لازم به ذکر است که تمام هنرهاى رزمى در دنيا از معبد شائولين در چين نشات گرفته و ريشه تمام سبکها در دنيا يکى است. و اگر دقت کرده باشيد، تکنيکهاى پا و دست با کمى اختلاف، در کليه رشته ها يکسان است و تنها اسمشان فرق مى کند. يکى از علتهايى که باعث شد بروسلى در دنيا شهرت بسيارى بدست آورد اين بود که بروسلى با اينکه سبک اصلى اش وينگ چون کونگ فو بود، ولى اصول چندين سبک رزمى ديگر را فرا گرفته و پيوسته تمرين مى نمود و خود را صرفاً به يک رشته رزمى، محدود نکرده بود. براين اساس بود که وى حرکات و فنون رزمى را مثل يک «بالِريَن» نرم و راحت و با سرعت و قدرت بسيارى بر روى حريفانش اجرا نموده همه را مجذوب خود مى کرد.
( هيچ وقت از مبارزات تمرينى در باشگاه فرار نکنيد (البته اجازه نداريد :grin: ) و از هر فرصتى براى مبارزه کردن استفاده کنيد زيرا تعداد مبارزات زياد شما باعث موفقيت و اعتماد به نفس شما ميشود